Konkordato nedir? Nasıl istenir?

Bilindiği gibi son dönemde Türkiye ekonomisinde yaşanan dalgalanma ve döviz kurundaki ani yükseliş nedeniyle birçok firma finansal olarak çok zor duruma düşmüştür. Özellikle yurt dışından ham madde getiren firmaların maliyetlerinin artması ve iç pazardaki talep düşüşü nedeniyle birçok firma iflasın eşiğine gelmiştir. Ülkemizde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında 31.07.2016 tarihinde yayımlanan 669 sayılı KHK madde 4 ile sermaye şirketlerinin iflas erteleme talebinde bulunması ve mahkemelerce iflas ertelemeye karar verilmesi engellendi. Bu nedenle birçok firma daha önce sıklıkla kullanılmayan konkordato kurumuna başvurmaya başladı.

 

Konkordato İcra ve İflas Kanununun 285 ila 309. Maddelerinde düzenlenmektedir. 28 Şubat 2018 tarihinde yapılan değişiklikle bu maddelerde köklü değişiklikler yapılmıştır.  Örneğin görevli mahkeme icra mahkemesinden asliye ticaret mahkemesi olarak değiştirilmiştir. Gider avansı da Adalet Bakanlığı tarafından yürürlüğe tarifede konan gider avansı olarak belirlenmiştir ki bu Haziran 2018’de yayımlanan tarifeye göre 30.000 TL civarındadır[1].  Madde tacir ve tüketici ayrımı yapmamış olmasına rağmen 30.000 TL civarında bir tutarı herkesin yatırmasına ayrıca yüksek avukatlık ücretlerini her tüketicinin ödemesinin mümkün olmayacağı açıktır.

 

28 Şubat 2018’de yapılan düzenleme ile değiştirilen 286. Maddeye göre aşağıdakilerin konkordato talebi ile sunulması gerekmektedir:

a) Borçlunun borçlarını hangi oranda veya vadede ödeyeceğini, bu kapsamda alacaklıların alacaklarından hangi oranda vazgeçmiş olacaklarını, ödemelerin yapılması için borçlunun mevcut mallarını satıp satmayacağını, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için gerekli malî kaynağın sermaye artırımı veya kredi temini yoluyla yahut başka bir yöntem kullanılarak sağlanacağını gösteren konkordato ön projesi.

 b) Borçlunun malvarlığının durumunu gösterir belgeler; borçlu defter tutmaya mecbur kişilerden ise Türk Ticaret Kanununa göre hazırlanan son bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu, hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden hazırlanan ara bilançolar, ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri ile elektronik ortamda oluşturulan defterlere ilişkin e-defter berat bilgileri, borçlunun malî durumunu açıklayıcı diğer bilgi ve belgeler, maddi ve maddi olmayan duran varlıklara ait olup defter değerlerini içeren listeler, tüm alacak ve borçları vadeleri ile birlikte gösteren liste ve belgeler.

 c) Alacaklıları, alacak miktarlarını ve alacaklıların imtiyaz durumunu gösteren liste.

 d) Konkordato ön projesinde yer alan teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştırmalı olarak gösteren tablo.

 

Yeni yapılan düzenleme ile bu belgelerin olması halinde mahkeme 287. Maddeye göre 3 aylık geçici mühleti verir denilmektedir. Daha önceki düzenlemede “talep uygun görülürse” denilmekte iken yeni düzenlemedeki ifade şöyledir:

 

“Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286 ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.”

 

Görüldüğü üzere yukarıdaki evrakların tam (eksiksiz) olması halinde mahkemeye 3 aylık geçici mühlet verme konusunda bir takdir hakkı tanınmamıştır. Kanunun gerekçesinde burada ABD hukukunda yer alan otomatik konkordatodan esinlenildiği belirtilmektedir.

 

Mahkeme, geçici mühlet kararıyla birlikte konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla bir geçici konkordato komiseri görevlendirir. Geçici mühlet üç aydır. Mahkeme bu üç aylık süre dolmadan borçlunun veya geçici komiserin yapacağı talep üzerine geçici mühleti en fazla iki ay daha uzatabilir, uzatmayı borçlu talep etmişse geçici komiserin de görüşü alınır. Geçici mühletin toplam süresi beş ayı geçemez. Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz. İhtiyati tedbir kararlarına karşı dahi kanun yolu açık olmasına rağmen burada evrakların eksiksiz olması halinde borçluların 3+2 ay toplamda 5 aylık bir süre boyunca kanun yoluna dahi gidilemeyen bir süre kazanmaları mümkündür.

 

Konkordatonun ileri süreçleri hakkında bir sonraki yazımızda bilgi verilecektir.

 

[1] (Konkordato talep edilirken bildirilen alacaklı sayısının üç katı tutarında tebligat gideri, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlanacak yedi adet ilan bedelinin asgari tutarı olan 550,00 Türk Lirası, Resmi İlan Fiyat Tarifesinde belirlenen Basın-İlan Kurumu resmi ilan portalında yapılacak yedi adet ilan bedelinin asgari tutarı, İlgili kurum ve kuruluşlara yapılacak bildirim için 50 adet iadeli taahhütlü posta ücreti, Bir bilirkişi için Bilirkişi Ücret Tarifesinde belirlenen ücretin üç katı tutarı, Mahkemece belirlenecek ücreti sonradan tamamlanmak üzere konkordato komiseri olarak görevlendirilecek kişi için asgari 1.000,00 Türk Lirası üzerinden hesaplanan beş aylık ücret tutarı, Diğer iş ve işlemler için 300,00 Türk Lirası, İflasa tabi olanlar yönünden 15.000,00 Türk Lirası iflas gideri toplamını kapsar)